RLS Eelde: Orde, rust en zelfdiscipline

Het is een van de pareltjes op de provinciale monumentenlijst van Drenthe. De Rijksluchtvaartschool (RLS) op Groningen Airport Eelde is ontworpen door de bekende architect Pierre Cuypers jr. Hierbij kreeg hij hulp van architect F.P. Glastra van Loon en kunstenaar Bart van der Leck.

Over die laatste wordt tijdens het culturele jaar in de gemeente Tynaarlo een expositie georganiseerd. In de RLS worden dan de oorspronkelijke tekeningen van Bart van der Leck getoond. De tekeningen en kleurontwerpen voor de Rijksluchtvaartschool zijn al die tijd bewaard gebleven in het Museum Insel Hombroich in Neuss. De kunstenaar stond bekend om zijn werk met geometrische vormen in primaire kleuren (rood, geel, blauw). Van der Leck maakte deel uit van De Stijl, waarvoor hij samenwerkte met Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Deze kunstenaarsbeweging bestaat dit jaar precies 100 jaar. Vooral Mondriaan is beroemd geworden door zijn vele gebruik van primaire kleuren, strakke, zwarte lijnen en geometrische vormen.

Bart van der Leck

Complex met bijgebouwen
Het gehele complex van de RLS bestaat uit een hoofdgebouw met diverse bijgebouwen. De bijgebouwen bestonden uit het internaat een lesgebouw en een sportgebouw. In het hoofdgebouw konden de aankomende piloten terecht voor de keuken en de recreatie- en eetzaal. Het werd dan ook vooral als ontmoetingsplaats gebruikt. Het ontwerp van Cuypers kent veel open, kale ruimtes, met als achterliggende gedachte dat die ruimtes een sfeer van orde, rust en zelfdiscipline zouden bevorderen.

Koning Willem-Alexander
In 1953 wordt het vliegveld in Eelde officieel luchtvaartterrein en start de bouw van de RLS. In 1957 wordt het gebouw geopend door Prins Bernard. Bijna 35 jaar later, in 1991 valt het doek voor het schoolgebouw, als KLM het gebouw koopt voor een symbolisch bedrag van één Nederlandse gulden. De Rijksluchtvaartschool wordt geprivatiseerd en gaat als zelfstandige businessunit door. In het gebouw hebben vele piloten hun opleiding doorlopen, waaronder koning Willem-Alexander.

RLS komt weer tot leven
Cuypers ontwierp het gebouw, maar vroeg Bart van der Leck om een kleurontwerp te maken voor het gehele complex. Er moest namelijk eenheid in komen. De kunstenaar heeft daarop alle ruimtes van kleurvakken voorzien. Het gebouw is het resultaat van de nauwe samenwerking tussen de kunstenaar en de architect. Inmiddels staan de panden alweer een flink aantal jaren leeg. Op dit moment wordt het gebouw door BOEi en in samenwerking met de provincie Drenthe weer gereedgemaakt voor tijdelijk gebruik, voor exposities, of als kantoor- en bedrijfsruimte.

Festival Agenda

Locatie

Het gebouw van de Rijksluchtvaartschool wordt niet actief gebruikt. In het culturele jaar zullen de deuren van het gebouw opengaan voor een expositie met werk van Bart van der Leck. Het adres van de RLS is Burgemeester J.G. Legroweg 43 in Eelde.

Meer informatie

In 1989 is er een wervingsfilmpje opgenomen ter promotie van de Rijksluchtvaartschool. In de dia-serie komt ook het gebouw van de RLS in Eelde aan bod.
Meer weten over het gebouw zelf? Op de internetsite van provinciale monumenten in Drenthe staat een uitgebreid artikel over de geschiedenis, totstandkoming en de betekenis van het gebouw.
Annelike Brinkman (70) uit Tynaarlo schreef in 2011 haar eindscriptie architectuurgeschiedenis over de bijzondere kunstenaar Bart van der Leck. Daarin kon de Rijksluchtvaartschool in Eelde natuurlijk niet ontbreken. Lees hier het interview en bekijk hier de originele ontwerpen van Van der Leck.