Archeologie en vondsten

De gemeente Tynaarlo is rijk aan bedekt en onbedekt archeologisch erfgoed. In Eelde bevindt zich archeologisch rijksmonument ‘De Waterburcht’. In Midlaren, Schuilingsoord, Zeijen en Tynaarlo zijn grafheuvels en hunebedden uit de prehistorie te vinden. En Yde stond jaren geleden landelijk in de belangstelling toen er een reconstructie werd gemaakt van het veenlijk dat daar 120 jaar geleden werd gevonden. Het ‘Meisje van Yde’ en de reconstructie ervan trekken jaarlijks veel bekijks in het Drents museum in Assen.

De Waterburcht
Waterburcht EeldeTen zuiden van het dorp Eelde ligt het archeologisch rijksmonument ‘De Waterburcht‘. In de ondergrond bevinden zich de resten van een kasteel uit de 13de eeuw. Maar ook bovengronds zijn sporen zichtbaar. In de 17de en 18de eeuw stond op de plaats van het middeleeuwse kasteel een havezate, een statig woonhuis met landerijen. Het terrein van de waterburcht is vanaf 1968 een archeologisch rijksmonument. Bovendien is het terrein door de provincie Drenthe aangewezen als waardevol cultuurlandschap. In het voorjaar van 2000 is het terrein in opdracht van de gemeente Tynaarlo opnieuw ingericht. Het doel hiervan was om de archeologische resten beter te beschermen en ten dele te restaureren. Het fraai gelegen terrein met zijn rijke historie is nu voor het publiek toegankelijk en zeker een bezoek waard.

Het Meisje van Yde
In de buurt van Yde werd 120 jaar geleden een veenlijk gevonden. In 1897 deden twee arbeiders een mysterieuze ontdekking. Ze vonden tijdens het baggeren een geconserveerd lijk in het veen. Het lichaam was van een meisje van ongeveer 16 jaar en rond het begin van de jaartelling in het veen terecht gekomen. De band om haar hals doet denken aan moord, maar de precieze toedracht is niet bekend. Het Meisje van Yde is nu te bezichtigen in het Drents Museum in Assen. Het meisje kreeg internationale bekendheid door de reconstructie van haar hoofd door de Engelse professor Neave van de universiteit van Manchester. Ook deze reconstructie is te zien in het Drents Museum.

Hunebedden
Hunebedden behoren tot de oudste en bekendste archeologische monumenten van Nederland. In wezen zijn het resten van grafkelders. Ze zijn tussen 3500 en 2700 voor Christus gebouwd met grote zwerfstenen. Deze werden in de ijstijd vanuit Scandinavië met het gletsjerijs naar deze streken vervoerd. De stenen, die stuk voor stuk duizenden kilo’s wegen werden over rollende boomstammetjes vervoerd of in de winter op sleeën getrokken door ossen. De draagstenen werden tegen een aarden wal gekanteld en de dekstenen werden over een hellingbaan naar boven en op hun plaats gerold. Het geheel werd met kransstenen afgezet.

Hunebedden waren gemeenschappelijke graven, waarin de bevolking van één nederzetting werd begraven. De doden kregen potten met voedsel en drank mee voor hun reis naar het hiernamaals en talloze voorwerpen. Eeuwenlang wordt er al gegraven in en rond de hunebedden. Op deze manier komt men meer te weten over de bouwwijze en grafgebruiken van de hunebedbouwers. Er zijn 54 hunebedden in Nederland, waarvan de meeste op de Hondsrug in Drenthe liggen. In de gemeente Tynaarlo vindt men hunebedden in Zeijen en Tynaarlo en op het Noordsche Veld.

Grafheuvels
Naast hunebedden zijn ook grafheuvels overgebleven uit de prehistorie. Grafheuvels zijn er in vele vormen en afmetingen. Ze kunnen rond zijn of langwerpig, liggen alleen of in groepen. Een aantal zijn nauwelijks zichtbaar, anderen hebben een monumentale uitstraling. Een enkele heeft zelfs een naam, zoals de Galgenberg. In het Noordsche Veld bij Zeijen zijn een groot aantal grafheuvels te zien.

Locatie

Tijdens het culturele jaar in de gemeente Tynaarlo zijn er diverse evenementen rond de verschillende archeologische vondsten. Zo wordt het mottekasteel dat ooit op de plek van de Waterburcht in Eelde stond gereconstrueerd. Ook wordt er een theaterproductie gemaakt over het Meisje van Yde. De locatie verschilt per evenement.

Meer informatie

Vanaf mei 2017 worden er een jaar lang zogenoemde FesTYvals georganiseerd in de gemeente Tynaarlo. De gemeente is tot mei 2018 dé Culturele gemeente van Drenthe. Hier leest u meer over het culturele jaar.